Tekst: Griet Lamps.

Chronisch ziek zijn: zwaar om te dragen.

Ziek worden, ziek zijn, niet meer beter worden, zieker worden … het is een overrompelende ervaring, die je hele bestaan op zijn grondvesten doet schudden. Ziekte tast de kwaliteit van je leven aan. Het is een aanslag op je hele persoon en op alle terreinen van je leven. Ziekte isoleert, ziekte maakt je afhankelijk, ziekte slorpt heel veel energie op, ze put je uit. Je bent niet meer dezelfde als voor het uitbreken van de ziekte.  In je gezin is misschien een andere organisatie nodig, je bent misschien minder beschikbaar als vader, als moeder of als partner. Je werk kan tijdelijk onderbroken of onmogelijk worden. In je vrije tijd kan je misschien niet langer deelnemen aan de vertrouwde activiteiten met vrienden. Je staat niet meer op goede voet met je lichaam, dat misschien vreemd en vijandig aanvoelt. Je ziet je geconfronteerd met de medische wereld van onderzoeken, behandelingen en hospitalisatie.

De manier waarop je het ziek zijn beleeft, de gevoelens en gedachten die het bij je oproept en de wijze waarop je ermee verdergaat, verschillen erg van persoon tot persoon. Voor een deel hangt jouw reactie samen met jouw persoonlijkheid, met jouw relaties, met jouw leeftijd, met jouw geschiedenis, met jouw specifieke situatie, maar ook met de aard, het verloop en de behandelmogelijkheden van je ziekte.

Omgaan met die ziekte is een bijzonder moeilijke opdracht.

Ziekte raakt jou en alle anderen uit je nabije omgeving op een ingrijpende manier. Het vergt dan ook van jou en van jouw omgeving een grote aanpassing. Op bepaalde aspecten van je ziekte reageer je heel anders dan jouw omgeving dat doet of dat verwacht. Soms brengt ziekte je in een ondoordringbaar kluwen van gevoelens, waarin je nog moeilijk je weg vindt. Je krijgt te horen dat je “ermee moeten leren leven”, met de beperkingen, de pijn en de onvoorspelbaarheid van de ziekte. Maar hoe doe je dat?  Omgaan met ziekte vergt een andere benadering, een andere instelling, nieuwe vaardigheden. Om dit te verwerven is veel tijd en moed nodig en is degelijke ondersteuning vaak onontbeerlijk.

Omgaan met ziekte betekent ook veranderingen aanbrengen zodat je zo weinig mogelijk hinder ondervindt van de ziekte en je tegelijk zo goed mogelijk jouw leven kan leiden. Omgaan met ziekte betekent ook dat je op ontelbare nieuwe vragen een antwoord tracht te vinden. Soms dringen er zich ook vragen op naar het waarom van de ziekte, naar de zin van het bestaan. Het lukt niet altijd om op eigen houtje of met de hulp van vrienden deze veeleisende opdracht het hoofd te bieden.

Bij deze zoektocht kan psychotherapie een belangrijke hulp zijn.

- Psychotherapie kan je helpen om uit te zoeken hoe jij met jouw ziekte kan leren leven.

- Psychotherapie kan een plek worden waar je helemaal op verhaal kan komen, zonder de ander te hoeven sparen.

- Psychotherapie kan ruimte maken om alles wat het ziek zijn oproept aan verwarrende gedachten en aan lastige gevoelens, te mogen noemen en ervaren.

- Je leert er je lichaam, met zijn beperkingen, symptomen en pijn, niet langer te bevechten. Je leert er op welke manieren je met je lichaam kan samenwerken.

- Psychotherapie kan je ook helpen om je eigen ervaring met ziek zijn te begrijpen vanuit jouw persoonlijkheid, jouw geschiedenis, vanuit wat voor jou belangrijk is.

- Psychotherapie biedt ook een plaats om te oefenen met nieuw gedrag in het omgaan met hulp vragen en hulp krijgen.

- Je kan samen met de psychotherapeut uitzoeken welke kleine veranderingen voor jou haalbaar zijn om zo tot meer comfort en meer voldoening te komen.

- Psychotherapie kan ook ruimte scheppen voor zingevingsvragen. Soms rijzen ook vragen naar het waarom van de ziekte. Deze vragen zijn echter zelden eenduidig te beantwoorden. Meestal beïnvloeden tal van tegenstrijdige en elkaar versterkende factoren het ontstaan en het voortschrijden van de ziekte. Afhankelijk van de hoek waaruit je kijkt, wordt een ander aspect belicht. Al deze invloeden en betekenissen kunnen we zorgzaam onderzoeken in het besef dat we “dé betekenis” nooit ten volle in zijn grotere samenhang kunnen vatten. Toch is het bijzonder zinvol om bij wat jouw leven zin en voldoening geeft, stil te staan. Misschien betekent dit ook op zoek gaan naar nieuwe zingeving.

- Psychotherapie kan je ondersteunen bij het zoeken naar een leven waarin de ziekte een plaats krijgt, waarin de ziekte niet groter en ook niet kleiner gemaakt wordt dan ze is. Het belangrijkste hierbij is het zoeken naar een leven met de ziekte waarin je jezelf herkent en tot uitdrukking kan brengen.

- Psychotherapie helpt je in het zoeken naar een nieuw evenwicht waarin een gezonde dosis overgave en gepaste verantwoordelijkheid hand in hand gaan. Op jouw vraag werken we ook samen met jouw arts, specialist of met andere zorgverstrekkers.

Beste Shirley, het is inderdaad niet mis wat je allemaal voor je kiezen hebt gekregen en waar je dagelijks mee om moet gaan. Ik vind het moeilijk om je zo op deze manier advies te geven omdat ik slechts een paar dingen bij mezelf of bij anderen in mijn directe omgeving herken, maar misschien zou je kunnen proberen jezelf in ieder geval meer te gaan waarderen voor de moeite die je doet om er dagelijks mee om te gaan. Verder zou ik je een hulpverlener willen toewensen waar je een vertrouwensband mee opbouwt en waar je terecht kan om alles mee te delen wat je bezig houdt. Misschien heeft bovenstaande praktijk ook wel advies voor je. Probeer ook altijd het contact met mensen aan te gaan, en jezelf niet te isoleren: de meeste mensen zijn van goede wil! Dat is in ieder geval mijn ervaring. Je bent ook niet de enige die problemen heeft en wellicht kun je steun vinden bij lotgenotengroepen. Ik wens je veel succes! Groetjes, DC4Cutie - 12-12-2006 - 11:04

Ik ben een vrouw van 46 jaar. In mijn kindertijd, jeugd en verdere leven heb ik vele trauma`s opgelopen, ik lijd aan posttraumatische stresstoornissen, volgens verschillende psychologen en psychiaters word ik niet meer beter. Integendeel ik kan mij hier niet bij neerleggen. Ook ben ik lichamelijk chronische ziek, reuma, artrose, glaucoom, vit.b12 tekort. Ik krijg hiervoor elke maand een injectie. Vooral het psychische aspect maakt mijn leven onleefbaar. Ik heb hulp gezocht bij het omgaan met de gevolgen die ik dagelijks ondervind door mijn verleden. Iedere keer krijg ik te horen 'het is te complex', het leven dat ik nu lijdt is geen leven, ik leef geisoleerd van de samenleving, ik heb last van nachtmerries, slaapproblemen, depressies en disocieer steeds vaker. Dit nu al 5 jaar. Is er voor mij echt geen hulp? Shirley - 11-11-2006 - 22:55